سلام!

اين بار می خواهم بحثی مهم از مباحث محتوايی غزل پست مدرن را پيش بکشم!! و آن تفاوتهای پرداخت به سکس در غزل نئوکلاسيک و غزل کلاسيک با غزل پست مدرن است!

اصولا مباحثی که در غزل گذشته و حتی در پاره ای غزلهای امروز به کار می رود سکس و مغازله و معاشقه است جز آنجا که به تفکر عرفانی پيوند می خورد هرچند در اين تفکر هم با تمثيل عشق مجازی از حقيقی به اين مباحث پرداخته شده است! البته کلمه سکس شايد به نظر دوستان چندان شايسته نيايد و اشعاری نظير ايرج ميرزا و سوزنی را شايسته اين اسم بدانند اما بايد ذکر کرد که اشعار اين دسته(نظير سوزنی) بيشتر شامل پورنوگرافی و در ضمن آن سکس يا هجو می باشد!! که دارای تفاوتهای عمده ای ست! در بسياری از غزلهای برتر کلاسيک صرفا توصيف قدو بالا و لب و سينه و جاهای ديگر معشوق را داريم حالا چه زيبا و چه زشت! و شاعر با انواع تشبيه ها و صنايع اين قد و بالای سکسی را توصيف می کند و گاه همچون استاد غزل فارسی می نالد که چرا « اين خروس به موقع نمی خواند و بايد بوس و کارهای ديگر را سريعتر تمام کنيم! » خب در غزل پارناس ديروز که فقط هدف ايجاد زيبايی صرف و بازی با لفظ بوداين مساله پسنديده بود و در ضمن همين شاعران در بسياری از موارد از همين رابطه جنسی به مسائل بزرگتر و فلسفه ای ضمنی رسيده اند که عدم ذکر آن کم لطفی در حق آن بزرگان است!!

اما غزل نئوکلاسيک با آمدن شاعرانی نظير بهبهانی(البته در اشعار جديدتر خود!) و قيصر امين پور و عليرضا قزوه و... به بسياری از مسائل اجتماعی نيز توجه کرد و کلا مساله سکس را از شعر به دور انداخت که در زمان خود فرايند مثبتی بود اما شعر اروتيک در سالهای بعد سعی کرد وارد غزل فارسی شود ابيات يا روايتهايی که از پرداختن به مساله سکس قصد رسيدن به روانکاويهايی فرويدی يا لاکانی يا پرداختن به مسائل روان شناختی يا اجتماعی فمينيسم و يا نقبی در اجتماع امروز با تمام نمادهای جنسی پيرامون ما را داشتند!! که اين نوع نگاه هم در بعضی غزلهای روايی و هم در بعضی غزلهای پست مدرن و آوانگارد ديده می شد!

اگر غزل سکسی و مغازله باز را با فيلم سوپر و يا با کمی ارفاق با فيلمفارسی مقايسه کنيم غزلهایی با ابيات يا اشاره هايی اروتيک را بايد با فيلمهای تارانتينو يا ديويد لينچ مقايسه کرد که از پرداختن به مساله جنسی قصدی به غير از تحريک مخاطب را دارند و حذف حتی يک لحظه از صحنه های فيلم آنها به کل کار لطمه می زند!!

اما متاسفانه امروزه نيز بخش اعظم غزلهای دوستان را اشعار سکسی پر کرده است که فقط صحبت از تن و لب و گيسو و جاهای ديگر يار است... من ابتدا می خواستم ۵۴۷ غزل از اشعار دوستان جوان غزلسرا را لينک بدهم که فقط به همين موارد می پردازد دوستانی که غير از شعرهای مذهبی و مناسبتی شان يا به مسائل سکسی پرداخته اند يا من نامه هايی حاوی مشکلات شخصی شان را بيرون داده اند اما به علت اينکه اين کار آماری دقيق و شامل اشعار همه دوستان خوب يا متوسط نبود(به علت حضور کمتر غزلهای بعضی از دوستان در اينترنت) و همچنين سوءتعبيرهای ممکن که به لحن رک من برمی گردد از آن صرفنظر کردم!! در ضمن يادمان باشد که خيلی از اين اشعار هم پر است از اشاره های غيرمستقيم نظير هجر ، وصال ، دوری ، روسری ، دکمه ، قطار و... که در کنار بقيه شعر مخاطب متوجه می شود منظور چيست!!!!!!!!!!!!!!

حالا تمام اينها را کنار بگذاريم که جای معشوق را زن ، دختر ، دختر جوان ، چشم آبی و... و جای عاشق را من ، مرد ، قهرمان!! و جای می را قهوه و ودکا و در انتها جای شتر و کاروان را قطار و اتوبوس گرفته است!!! اما درد همان درد است و حرف همان حرف که : چه خوشگل شدی امشب!! و کی ميايی کی ميايی!!  نکته جالبتر اينکه بعضی از همين دوستان مثلا به غزل پست مدرن ايراد می گيرند که در آن اشاره های جنسی موجود است و مثلا در نهايت خودش کلمه سينه بند و لباس زير و حجله در آنها آمده است!! و اصلا فکر نمی کنند که تمام اينها نماد يا جزئی از صحنه برای شخصيت پردازی و يا کليدی برای رخنه در تاويلهای ممکن يا... هستند و اصلا بيان نمی کنند که اگر ما پوشش فلان قسمت بدن را در شعر آورده ايم شما به صورت غيرمستقيم يا مستقيم به خود محل اشاره کرده ايد! عده ای از همان دوستان در دفاع می گويند که خب ما در پرده و مودبانه بيان می کنيم اما طرز بيان شما رکيک است! بايد به همين دوستان مثال قبلی را يادآوری کرد مثلا در فيلمفارسی نيز صحنه ها را نشان نمی دهد يا پتويی روی قهرمان داستان است! اما در فيلمهای متفاوت هاليوودی بسياری از صحنه ها بی هيچ کم و کاستی آمده است چه کسی می تواند فيلمهای فينچر و تارانتينو و اسکورسيزی را رکيک تر و مبتذل تر از فيلمفارسی بداند!

مطمئنا هيچکس نمی تواند انکار کند که جامعه پيرامون ما با سکس متاسفانه آميخته شده و به جای آنکه هرچيز در جای خود قرار بگيرد و سکس هم قسمتی از زندگی باشد با شغل و سکس! ، ورزش و سکس! ، هنر و سکس! ، دانشگاه و سکس!! ، اتومبيل سواری و سکس! ، اينترنت و سکس و... رو به رو هستيم!! جامعه ای که عقده اوديپ و ديگر مشکلات روحی در عميق ترين ذره های آن نفوذ کرده است و نياز به يک فعاليت گسترده و زيربنايی برای اصلاح دارد اما وظيفه شاعر توجه به همين ارتباطها ، ريشه يابيها و... است نه صرفا توصيف و جيغ و داد که چرا دست من نمی رسد و فلانی از دوری آغوشت دارم می ميرم!

غزل امروز نياز به تجديد نظری کلی پيرامون رابطه جنس مخالف و حتی موافق(که با بررسی بنده کم نيست و درباره آن نيز به تفصيل سخن خواهم گفت) دارد چيزی که در نسل جوانی که به غزل پست مدرن می پردازند کاملا ديده می شود و در حال تکامل است! اشعاری که گاه به گاه از اين دوستان جوان می خوانم مؤيد توجه غزلسرايان جوان به اين نکات و مطالعه عميق روان شناسی ، جامعه شناسی و فلسفه مدرن است مطالعاتی که بر خلاف تصور بندبازان غزل امروز گريزناپذير نشان می دهد و شايد عمر دلنوشته هايی منظوم به نام غزل چند سالی بيش نباشد!

مطمئنا صحبتهايی که گفته شد بسيار کوتاه و کلـّی و در حد نوشته ای وبلاگی بود و بعدها در مقاله ای به صورت خاص به اين مقوله خواهم پرداخت. صحبتها و نظرات دوستان نيز مطمئنا ياريگر ما در اين مهم و شناسايی درست غزل امروز خواهد بود...

 و اينهم يک شعر جديد از خودم که البته به بحث هيچ ارتباطی ندارد و به خاطر دوستانی که غزل می خواهند می زنم: 

ديوار مست و پنجره مست و اطاق مست!

اين چندمين شب است که خوابم نبرده است

رؤيای « تو » مقابل « من » گيج و خط خطی

در جيغ جيــــغ گردش خفـّاشهای پـست

رؤيای « من » مقابل « تو » - تو که نيستی!-

 [ دکتر بلند شد... و مرا روی تخت بست ]

دارم يواش واش... که از هوش می رَ...رَ...

پيچـيده توی جمـجمه ام هی صدای دست ↓

هی دست ، دست می کنی و من که مرده ام

مردی که نيست خسته شده از هرانچه هست!

يا علم يا که عقل... و يا يک خدای خوب...

- « بايد چه کار کرد ترا هيچ چی پرست؟! »

من از...کمک!...هميشه...کمک!...خسته تر...کمک!!

 [ مامان يواش آمد و پهلوی من نشست ] 

- « با احتياط حمل شود که شکستنيـ ... »

يکهو جيرينگ! بغض کسی در گلو شکست!