باید که آقای دوباره موسوی باشم

باید قوی باشم ، ببین! «باید» قوی باشم...

.................................

1- رسول ملاقلی پور: مُرد! به همین سادگی و غمگینی... از دور می شناختمش. در همین جلسات خصوصی اکران و بحث! دوستش داشتم از «قارچ سمّی» و «نسل سوخته» گرفته تا «کمکم کن» و «میم مثل مادر». «سفر به چزابه اش» را شاید بیشتر... و خودش را خیلی بیشتر... یکجورهایی باهوش و خنگ بود. فیلم هایش پر بود از ایده های بکر و ضعف های ناجور! صداقت داشت: یادم نمی رود که سر فیلم «نسل سوخته» ما یکعالمه برداشت فلسفی کرده بودیم آمد پشت میکروفون و در یک ربع به  ما حالی کرد که یا صحنه ها ادای دِین بوده، یا کمبود پول یا... در هر صورت وقتی رفتیم بیرون به نتیجه رسیده بودیم که برعکس تصور ما فیلم بدی بوده اما ملاقلی پور ده برابر عزیزتر شده بود. یادم نمی رود که «سفر به چزابه» در سینما با 4، 5 نفر اکران می شد و بیچاره اش کرد اما بعد که آمد توی تلویزیون آنجوری گل کرد. مردم ایرانند دیگر نباید از آنها انتظاری بیش از این داشت... در هر صورت مُرد به همین سادگی و غمگینی!

2- سعید ایمانی(متخلص به حافظ!!): این دوست خوب و جوان مشهدی ام دو ، سه سالی هست که شعر را شروع کرده دف هم قشنگ می زند اما صدایش اصلا خوب نیست. اوایل شعرهای دوست خوب دوران جوانی ام «علیرضا اطلاقی» را به نام خودش در جلسات می خواند. اما بعدا شعر هم گفت. البته خیلی زود پیشرفت کرد و با وجودی که زبانی کهنه داشت توانست شعرش را به مرحله قابل قبولی برساند. یک کتاب چاپ کرده که در نوع خودش بی نظیر است. 2500 تومان قیمت!! و عکس خودش روی جلد تمام صفحه! آنهم با لبخندی «مکش مرگ من» و کلی فتوشاپ که شبیه حسین پناهی اش کرده... کتابش را لطف کرد و هدیه داد. به نظرم استعداد دارد و اگر مطالعه اش را بیشتر کند و روی زبان هم بیشتر کار کند می تواند جزء شاعران خوب جوان خراسان هم به حساب بیاید. تمام این ها را گفتم که بگویم در جشنواره «فلک الافلاک» که برای دوستان زیر 25 سال است (بگذریم که اگر به اورکات مراجعه کنیم آقای ایمانی 28 ساله است) این آقا و چند نفر دیگر اوّل شده اند. من نمی گویم سعید استعداد ندارد اما در همین خراسان (جای دوری نمی روم) 100 تا شاعر زیر 25 سال داریم که از او بهتر کار می کنند. شاید بگویید حتما آنها در جشنواره شرکت نکرده اند اما تا جایی که من می دانم «رضا عابدین زاده» ی عزیز با «غزل-چهارپاره» زیبایش بوده و کفش خر!! هم بهش نداده اند. ظاهرا یک «سعید» دیگر که جزء داورها بوده و به جناب ایمانی نمره خوبی داده گفته: (نقل از خود جناب ایمانی) که این بهترین کتاب شعری بوده که در این چند سال خوانده!! باید سؤال کرد که این داور در چند سال اخیر چند کتاب خوانده؟!!

3- محمدحسین صفارهرندی: اگر از وزیر ارشاد عزیز نام می برم برای آن است که وضعیت مجوّزها افتضاح است. کتابها قادر به تجدید چاپ نیستند. انتشاراتی های خوب ادبی در حال ورشکستگی اند. حتی کتابهای ارزشی هم سانسور می شود. در کتاب شعری بیتی را به خاطر ترکیب « لب دریا » سانسور می کنند و در یک کتاب کودک گیر داده اند که چرا قهرمان داستان سوار « سگ » می شود!! اگر کمی سیره رسول را خوانده بودند می فهمیدند که پیامبر درباره سگی مرده چگونه حرف می زند. همه شاکی اند از راستی ها تا چپی ها از اساتید دانشگاه گرفته تا بچه های 5 ساله! حیف که پاره ای ملاحظات اجازه نمی دهد وگرنه پاره ای سانسورها و ذهن منفی سانسورگر را در اینجا به نمایش می گذاشتم تا بتوانید در این عید باستانی حسابی بخندید و بعد به حال ادبیات گریه کنید. من که به «معین» رأی داده ام اما انتظارم از وزارت ارشاد هر دولتی این است که با دست خودش تیشه بر ادبیات این مرز و بوم نزند و اگر قصد اصلاح دارد ایجابی برخورد کرده و کار پایه ای کند. وگرنه پاک کردن صورت مسأله را که هر جلبکی بلد است.

4- ژان بودریار: او هم مُرد! یکی از جنجالی ترین پست مدرن ها بدون هیچ جنجالی مرد! کسی که فمینیست های رادیکال به لقب «جاکش پسامدرن» مفتخرش کرده بودند کسی که اعتقاد داشت جنگ خلیج فارس واقعی نبوده و تنها وانمود رسانه هاست واقعا مرد!! نظریات بودریار را قبول نداشتم خیلی در تئوری محض فرورفته بود. به نظرم اگر به جای فکر کردن کمی وارد دنیای واقعی می شد هم برای خودش بهتر بود هم برای جامعه شناسی و فلسفه و روان شناسی! در هر صورت گنده گویی های بودریار را همیشه به لفاظی های بی دلیل دریدا ترجیح می دهم و در کنار همه این حرف ها و ترجیح ها او مرده است و تلویزیون همیشه در صحنه ما حتی از تهیه یک ویژه برنامه کوتاه برای او امتناع می کند. همان بهتر است بنشینیم « چند می گیری گریه کنی » ببینیم!

5- جشنواره بین المللی شعر فجر: به نظر من این که مراسمی برپا شود و بعد سالها از تعدادی شاعر تجلیل شود اتفاق خجسته ای ست! اما شعر مثل فیلم و تأتر نیست و من نمی دانم سالهای بعد قرار است این جشنواره چه جوری برگزار شود؟! چون تمام آدمهایی که جایزه گرفتند یا مرده بودند یا اینکه از یک عمر تلاششان تجلیل شد (چون هیچ کدام در سال اخیر کار خاصی نکرده بودند.) اما در مورد انتخاب بهترین شاعر جوان با وجود آنکه با کمال تواضع و فروتنی من جایزه را حق مسلم خود می دانستم (و حاضرم اگر کسی شک دارد دلایلم را در مقاله ای تشریح کنم) انتخاب « محمدسعید میرزایی » را اتفاقی خجسته می دانم چون او را نیز شاعری بزرگ می دانم که در سالهای 1376 تا 1380 تأثیر چشم گیری بر شاعران هم دوره خویش گذاشت و خوشحالم که حق چندان هم از جایگاه اصلی خویش دور نشد. (حداقل در این بخش) البته باید یادآوری کرد که کاش شاعران جوان هم در دو بخش شعر آزاد و کلاسیک انتخاب می شدند.

6- غزل پست مدرن: شاید بهترین خبری که می توانست برای غزل امروز کشور به گوش برسد ایجاد وبلاگ « هم اندیشی غزل پست مدرن در ایران » بود. قرار است این وبلاگ که به صورت گروهی اداره خواهد شد محلی باشد برای:

انعکاس نظرات موافق و مخالف در قالب بحث

جمع آوری و انعکاس اشعار از سراسر کشور

عضوگیری و ایجاد اردوها و همایش های کشوری

برگزاری مراسم و جشنواره ها با جذب اسپانسر

خبررسانی دقیق و بدون موضع گیری

چاپ مجموعه های نقد و شعر از دوستان جوان

و...

نیاز تأسیس این وبلاگ (که قرار است بعد از مدتی به سایت تبدیل شود) مدت ها بود که احساس می شد و من فکر می کنم این وبلاگ هم بتواند رفرنسی مناسب برای مطالعه پیرامون این ژانر شعری باشد و هم با نوعی کار متمرکز به رشد و تعالی شعر امروز کمک کند. ایجاد حلقه مرکزی و تقسیم کار (که فکر می کنم حداقل چند ماه طول بکشد) مزایای بسیاری خواهد داشت که از آن جمله می توان به مسائلی مثل پخش و فروش کتابهای ادبی ، دوری از حاشیه ها و پرداختن به ادبیات محض ، تبادل افکار و پایتخت زدایی از شعر امروز و... اشاره کرد.

7- فیلم 300: خبرش را که شنیدم اوّل از همه گفتم باز هم این ایرانی ها تئوری توطئه را شروع کرده اند و یک فیلمی را پیدا کرده اند و ربطش داده اند به توهین به ایرانیان!! همین هایی که رولان بارت را دزد تئوری عین القضات می دانند و انیشتین و بمب اتم را تحت تاثیر « دل هر ذرّه را که بشکافی/ آفتابیش در میان بینی » این چیزها را درست می کنند!!

اما بعد که چیزهایی از جزئیات فیلم شنیدم و در ماهواره دیدم که پرفروش ترین فیلم هفته آمریکا شده است گفتم: نه! ظاهرا یک خبرهایی هست...

فیلم را خریدم و دیدم. البته قیافه یونانی ها هم تعریفی نداشت و آنها هم می توانند معترض شوند. دو تا مشکل اساسی داشت: قیافه ی خشایارشا (با آن ریش سه تیغه و ابروی تاتو کرده و حلقه های آویزان) و اینکه دو زن در چادر ایرانیان همجنسبازی می کردند. البته اگر « شهرنوش پارسی پور » ناراحت نشود و نگوید ما خودمان همجنس بازی را در حماسه « گیل گامش » داشته ایم باید بگویم این فرهنگ اتفاقا از خود یونان وارد ایران شده (عشق افلاطونی) و جنبه جسمی اش هم بعد اسلام توسط ترکان غزنوی رواج پیدا کرده است.

اما از این ایرادات که بگذریم دو مسأله مطرح می شود: اول اینکه مگر ما خودمان از اینجور اشتباهات و جعل ها در سینما و تلویزیون مان کم داریم؟! حتی دوبله فیلم های آمریکایی را علیه خود آنها عوض کرده و پخش می کنیم! و دوم آنکه اصلا این فیلم در حدّ این حرف ها نیست. آنقدر ضعف و گاف دارد که مشخص است که بسیاری از مشکلات به خاطر ضعف فیلمنامه و کارگردانی است و پاره دیگر برای فروش بیشتر در گیشه! من به عنوان یک ایرانی از فیلم خوشم نیامد اما واقعا فیلمی به این ضعیفی نمی تواند توطئه استکبار جهانی باشد!!

8- مسعود ده نمکی: سوتیتر این بخش این است: آیا مخملباف دیگری در حال تولد است؟! خاتمی (حجاریان و...!) می گفت که باید راستی ها را وارد پروسه فرهنگی کرد. سالها قبل مخملبافی که آرشیو فیلم های ایران را به آتش کشید بعد از « دو چشم بی سو » و... به « بایکوت » و « شبهای زاینده رود » رسید که اولین مرحله ای بود که سینمایش از شعارهایش پیشی گرفت! بعدها مسیری را طی کرد که از « هنرپیشه » آغاز شد و حال به « سکس و فلسفه » رسیده است. نمی خواهم گله کنم که چرا بلایی سرش آوردید که این افتخار بزرگ سینمای ایران با هر نظر و سلیقه ای باید در تاجیکستان و برای سینمای آنجا فیلم بسازد!! می خواهم بگویم که ده نمکی ِ شلمچه و جبهه و پارک لاله! با « فقر و فحشا » و « کدام استقلال...» شروع کرد و حالا به « اخراجی ها » رسیده است فیلمی که به جز پایان بندی کلیشه ای اش و مونولوگ های رو به دوربینش سینما بودنش از شعارهایش پیشی گرفته است. کسی که شیشه ی سینماها را برای بازی اکبرعبدی (آدم برفی) شکست حالا خودش را کارگردان این بازیگر بزرگ می بیند و سی مرغ!! را به خاطر او پس می دهد. من این فیلم را اتفاقی خجسته می دانم و منتظر فیلم های بعدی این آدم باهوش و عصیانگر می مانم! امیدوارم او هم به استقبال مخاطب بسنده نکند و انتظار ما را به خوبی برآورده کند.

9- مهسا محب علی: همه می دانند که من نویسنده های ایرانی را دوست ندارم! رمان ایرانی را دوست ندارم (البته از کار معروفی و گلشیری و... که بگذریم) نسبت به هر پدیده ی جوان بدبینم! وقتی می بینم که نویسنده جوانی جایزه گلشیری و پکا و... را در یک سال (1383) درو می کند مطمئنم که اثرش مزخرفی بیش نیست. با ادبیات « چراغ ها را من خاموش می کنم » مخالفم و ترجیح می دهم آن وقت را برای نمونه های خارجی اش بگذارم. وقتی کتاب (مجموعه داستان) « عاشقیت در پاورقی » را به عنوان یکی از عیدی های شاگردان کارگاهم گرفتم ( اسم محب علی و کتابش را شنیده بودم) بعد از دیدن طرح جلد (قلب قرمز و...) و عنوان کتاب قصدم این بود که ثابت کنم این جایزه ها را به چه کتاب های مزخرفی می دهند ( مخصوصا وقتی به چاپ سوم هم برسند! ) اما شروع به خواندن کردم...

 داستان اول مزخرف نبود کاملا متوسط بود! بقیه اش را خواندم واقعا خوب بود!! بعضی جاها حشوهایی داشت ، شیوه روایت منولوگی اش در چند داستان تکرار شده بود اما خوب بود واقعا خوب بود... جالب است که تا به حال با « محب علی » برخوردی نداشته ام و ندیدمش. با روان شناسی کتابش سنش را بین 28 تا 31 حدس می زنم. به این نویسنده ی احتمالا جوان تبریک می گویم و منتظر کتاب تازه اش هستم.

10- رضا بروسان: نمی دانم خبر تا چه حد راست است اما شنیده ام که جایزه ی تازه ای به نام جایزه خبرنگاران؟! را به کتاب « رضا بروسان » دوست تقریبا همشهری ام داده اند. اینکه رضا پسر خوبی ست یک مطلب است و اینکه کتابش اصلا در حدّ این حرف ها نیست مطلبی دیگر! حتی کتاب دوست نزدیک او « علی عربی » ( که ایرادات زیادی نیز بر او دارم ) چند سروگردن از کتاب بروسان بالاتر است. چند احتمال هست:

یا تبلیغات جایزه ضعیف بوده و کتاب های رسیده مزخرف بوده اند و یک کتاب متوسط که گاهی سطرهای خوبی هم دارد مثل کتاب بروسان گل کرده است!

یا داورها داورهای متوسطی بوده اند و با وجود کتاب های خوب رسیده ترجیح داده اند چیزی که به مذاقشان خوشتر است را انتخاب کنند.

یا اینکه اصلا در ایران کتاب خوبی چاپ نمی شود و این انتخاب نشان می دهد که شعر امروز ایران در حال نابودی است و حتی سالی یک کتاب قابل بحث نیز چاپ نمی شود!!!

من در اینجا چون از جزئیات فاجعه بی خبرم قضاوت نمی کنم. البته می دانم که جوایز ادبی ملاک های خوبی نیستند و کتاب بروسان نیز آنقدرها بد نبوده اما باید قبول کرد که این نوع اتفاقات تلنگری است بر شعر امروز ایران...

11- فرشته ها: با توجه به اینکه مجموعه « پرنده کوچولو نه پرنده بود نه کوچولو » حالا حالاها فرصت چاپ نمی یابد قصد دارم چاپ سوم « فرشته ها خودکشی کردند » را دربیاورم البته اینبار در تیراژ پایین تری (حدود 1000 نسخه)! اگر هم « اینها را بخاطر شما چاپ می کنم » مجوز تجدید چاپ بگیرد توی فکر چاپ دوباره آن هستم اما فعلا فرشته ها در ارجحیت است.

با توجه به اتمام فرشته ها و اینکه فقط پنج ، شش نسخه خراب آن موجود است تا چاپ مجدد آن فعلا شرمنده همه دوستانی هستم که آدرس فرستاده بودند و این قول را می دهم که بعد از تجدید چاپ به جای یک نسخه دوتا تقدیمشان کنم!! البته یادآوری کنم که چاپ سوم با کمی تغییرات کوچک خواهد بود و مطمئنا کامل تر از مجموعه ی موجود است.

و شرمنده همه دوستان هستم که نمایشگاه امسال نیز احتمالا کتابی نخواهم داشت (برعکس قولهایی که داده بودم) امیدوارم در سال آینده جبران کنم.

12- غزل: دیگر همه دنیا می دانند که من چقدر بچه هایم (غزل و علیرضا) را دوست دارم. علیرضا هنوز خیلی کوچک است و بلد است چه جوری به ریش دنیا بخندد. اما غزل غم های بابا را بیشتر می فهمد. چند سال قبل شعری گفته بودم که همه آن را با نام «دخترم غزل» می شناسند. تقریبا روزی یک ایمیل یا آف برایم می آید که درخواست می کنند این شعر را که قبلا در مجموعه «فرشته ها...» به چاپ رسیده مجددا در وبلاگ بگذارم. این پست اگر به بهانه ی عیدی هم باشد قصد دارم این شعر را که شاید اصلا با حال و هوای اشعار امروز من جور نباشد در وبلاگ بگذارم تقدیم به همه ی غزل های جهان:

تقدیم به پرنده ی ناباورم غزل!

تقدیم به همیشه ی غم : دخترم غزل

- « بابا چرا تو شاعر خوبی نمی شوی؟! »

هی گریه می کند وسط دفترم غزل

هی جیغ می کشد که به دنیا بیاید از...

هی مشت می زند به خودش در سرم غزل

من از وسط دو نصف شدم: مهدی ِ ... همین!

و نیمه ی جداشده ی دیگرم غزل

از من نخواه ، هیچ! که این عمر مانده را

در انتظار مرگ به سر می برم غزل

اصلا برو و دختر یک مرد خوب شو

من احمقم ، گهم ، لجنم ، من خرم غزل!

بابا ترا کتک زده؟! بابا بدست ، بد!

دیوانه ام! ببخش مرا ! شاعرم غزل!!

چیزی نمانده است برایم بغیر تو

اوّل غزل ، همیشه غزل ، آخرم غزل

13- فمینیسم مردانه: یادم نمی رود که یکی ، دو سال قبل در وبلاگی گفته بودند که چگونه یک مرد با زبان و دیدگاه مردانه اش می خواهد از فمینیسم دفاع کند و غلط می کنی که نظر می دهی... من همانجا توضیح دادم که مشکل پایه ای تر از این حرف هاست و کلا ً زبان موجود ، ساختاری مردانه دارد و هرگونه فعالیت اجتماعی نظیر اینترنت نیز... و حتی یک زن هم با زبانی مردانه به جنگ مردها می رود و به همین خاطرست که هیچ اتفاق مثبتی رخ نمی دهد! البته لازم به ذکر است که مهم ترین مخالفان مردهای فمینیست زن ها هستند!! و اراده ی معطوف به قدرت در سلول سلول آنها نفوذ کرده است. اصلا نمی خواهم وارد بحث های خاله زنکی و تقابل هایی دودویی مثل مرد و زن شوم فقط همه ی این حرف ها مقدمه ای بود برای شعر تازه ام که تقدیم به انسانی به نام زن است و در همان روزهایی که دوستان عزیزم در حال کشیدن سیگاری در بغل دوست پسرهایشان تدارک تجمع 8 مارس را می دیدند سروده شده. من اگر فکر یک نفر را عوض کنم برایم کافی ست ، آنها بعد از دوش گرفتن بروند دنیا را عوض کنند:

« قورباغه قورت بده » قورباغه اي پررو!

مثل سينه بندت سبز ، مثل سينه ات كم مو

قورباغه قورت بده مثل خواب هات لزج

زود باش! قورت بده ، زودباشتر شكمو !!

■■■

سينه هام رو به جلو ، موي مشكي ام در باد

مي نشينم از آرام ، روي دسته ی جارو

مي روم كمي بالا روي تخت يك نفريم!

مي روم كمي پايين توي سايه تودرتو

حسّ شهوتِ معصوم ، هيجان بي وزني

جيغ مي كشم از «چي»؟  مثل بچّه اي ترسو!

■■■

زود باش حرف بزن ، زود باش گريه بكن

زود باش عاشق شو ، زود باش زود بگو...

■■■

بچّه ي بدي هستي حبس توي انباري

مثل ترس تاريكي ، مثل ترس از لولو

بچّه اي كه مي خواهد زير گريه ات نزند

به ببخش لج بكند ببرد يواش فرو ...

■■■

مي رود فرو در من يك نفر كه مي لرزد

«ميم» خم شده از درد ، «ميم» تا ابد كوچولو

ترس دختري غمگين ، دوّم سه ، ميز ششم

خط كش دراز شده كه فرو رود در او

■■■

مي كند به تو آرام ، قورباغه پشتش را

گريه مي شود در من ابرهاي زير پتو

قورباغه مي خوابد ، تو هنوز بيداري

فكر شاهزاده و عشق! توي قرن بي جادو...